ಮಳೆ ಬಂತು… ಕಾಲುವೆ ಹೋಯ್ತು! ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿ ಮಳೆಗೆ ಕೊಚ್ಚಿ ಹೋಯ್ತು ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳ ಕಾಲುವೆ

• ಉದ್ಘಾಟನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ₹1.60 ಕೋಟಿ ಕಾಮಗಾರಿ ಬಯಲು!

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ: ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳಿಗೂ ಹೆಚ್ಚು ಕಾಲ ಕಾದಿದ್ದ ಕನಸು ನನಸಾಗುವ ಹೊತ್ತಿನಲ್ಲಿ, ಒಂದೇ ರಾತ್ರಿ ಸುರಿದ ಮಳೆ ಆ ಕನಸಿನ ಕಾಮಗಾರಿಯನ್ನೇ ಅಲುಗಾಡಿಸಿದೆ.

ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿಯ ಗುರುತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೊಡ್ಡಕೆರೆಗೆ ನೀರು ಹರಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿದ್ದ ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳ ಕಾಲುವೆಯ ಒಂದು ಭಾಗ ಮಳೆಗೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿದ್ದು, ಕಾಮಗಾರಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಸ್ಥಳೀಯರಲ್ಲಿ ತೀವ್ರ ಚರ್ಚೆ ಆರಂಭವಾಗಿದೆ.

ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿ ಹೋಬಳಿಯ ಬೋಸೆದೇವರಹಟ್ಟಿ ಗ್ರಾಮದ ಸಮೀಪ ನಿರ್ಮಾಣ ಹಂತದಲ್ಲಿದ್ದ ಕಾಲುವೆ ಮಂಗಳವಾರ ರಾತ್ರಿ ಸುರಿದ ಮಳೆಗೆ ಹಾನಿಗೀಡಾಗಿದೆ. ಕಾಮಗಾರಿ ಬಹುತೇಕ ಪೂರ್ಣಗೊಂಡು, ನೀರು ಹರಿಯುವ ನಿರೀಕ್ಷೆಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲೇ ಕಾಲುವೆ ಕುಸಿದಿರುವುದು ಯೋಜನೆಯ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಬಗ್ಗೆಯೇ ಪ್ರಶ್ನೆ ಮೂಡಿಸಿದೆ.

ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳದ ನೀರನ್ನು ಗುರುತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೊಡ್ಡಕೆರೆಯತ್ತ ತಿರುಗಿಸುವ ಯೋಜನೆ ಇಂದಿನದ್ದಲ್ಲ. ಸುಮಾರು 44 ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ಇದರ ಕನಸು ಮೊಳಕೆಯೊಡೆದಿತ್ತು.

ಚಿತ್ರದುರ್ಗ ತಾಲ್ಲೂಕಿನ ಬೊಮ್ಮಕ್ಕನಹಳ್ಳಿ ಗುಡ್ಡದ ಹಿಂಭಾಗದಿಂದ ಹುಟ್ಟುವ ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳವು ನಲಗೇತನಹಟ್ಟಿ, ಸರ್ಜವ್ವನಹಳ್ಳಿ, ರಾಮದುರ್ಗದ ಜಮೀನುಗಳ ಮೂಲಕ ಹರಿದು ಬೋಸೆದೇವರಹಟ್ಟಿ ಸಮೀಪ ಬರುತ್ತದೆ. ಬಳಿಕ ನಾಯಕನಹಟ್ಟಿಯ ದೊಡ್ಡಹಳ್ಳದ ಸೇತುವೆ, ಎನ್.ಮಹದೇವಪುರ, ಎನ್.ಗೌರಿಪುರ ಹಾಗೂ ಎನ್.ದೇವರಹಳ್ಳಿ ಮೂಲಕ ಸಾಗಿ ತಿಪ್ಪಯ್ಯನಕೋಟೆ ಕೆರೆ ಸೇರುತ್ತದೆ.

ಸುಮಾರು 30 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರ ಹರಿಯುವ ಹಳ್ಳದ ನೀರು ದೊಡ್ಡಕೆರೆ ಸಮೀಪದಲ್ಲೇ ಸಾಗುತ್ತಿದ್ದರೂ ಕೆರೆಗೆ ಮಾತ್ರ ನೀರು ಸಿಗುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಈ ವ್ಯತ್ಯಾಸವನ್ನು ಸರಿಪಡಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ 1979ರಿಂದ 1982ರ ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಮೊಳಕಾಲ್ಮೂರು ಕ್ಷೇತ್ರದ ಶಾಸಕರಾಗಿದ್ದ ಪಟೇಲ್ ಪಾಪನಾಯಕ ಅವರು ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣಕ್ಕೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ಅನುದಾನದ ಕೊರತೆ ಸೇರಿದಂತೆ ಹಲವು ಕಾರಣಗಳಿಂದ ಕಾಮಗಾರಿ ಅರ್ಧದಲ್ಲೇ ನಿಂತಿತ್ತು. ಹಲವು ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಕಡತಗಳಲ್ಲೇ ಉಳಿದಿದ್ದ ಯೋಜನೆಗೆ ಹಾಲಿ ಶಾಸಕ ಎನ್.ವೈ. ಗೋಪಾಲಕೃಷ್ಣ ಅವರು ಮರುಜೀವ ನೀಡಿದರು. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಸುಮಾರು ₹1.60 ಕೋಟಿ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿಗೆ ಚಾಲನೆ ನೀಡಲಾಗಿತ್ತು.

ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳದ ನೀರು ಕಾಮಗಾರಿ ಆರಂಭದ ಸ್ಥಳದಿಂದ ಸುಮಾರು 8 ಕಿ.ಮೀ. ದೂರದಿಂದ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಇಳಿಜಾರಿನಲ್ಲಿ ರಭಸವಾಗಿ ಹರಿದು ಬರುತ್ತದೆ. ಅಲ್ಲಿಂದ ಮತ್ತಷ್ಟು ಸುಮಾರು 3 ಕಿ.ಮೀ. ಸಾಗಿದರೆ ದೊಡ್ಡಕೆರೆ ತಲುಪುವಂತೆ ಕಾಲುವೆ ರೂಪಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಇಂತಹ ಸ್ವಾಭಾವಿಕ ಇಳಿಜಾರು ಮತ್ತು ನೀರಿನ ವೇಗವನ್ನು ಗಮನದಲ್ಲಿಟ್ಟುಕೊಂಡು ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಾಣ ಮಾಡಬೇಕಾಗಿತ್ತು. ಆದರೆ ಎತ್ತರದ ಮಣ್ಣಿನ ದಿಬ್ಬದ ಮೇಲೆ ತೆಳುವಾಗಿ ಕಾಂಕ್ರೀಟ್ ಅಳವಡಿಸಿ ಕಾಲುವೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಆರೋಪ.

ನೀರಿನ ಹರಿವಿನ ವೇಗಕ್ಕೆ ತಕ್ಕಂತೆ ಕಾಲುವೆಯ ತಳಭಾಗ ಮತ್ತು ಬದಿಗಳನ್ನು ಬಲಪಡಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಮಣ್ಣಿನ ತಡೆಗೋಡೆಗೆ ಅಗತ್ಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ಸುರಕ್ಷತೆ ಒದಗಿಸಲಾಗಿದೆಯೇ? ಎಂಬ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ಇದೀಗ ಎದುರಾಗಿವೆ.

ಸಣ್ಣ ನೀರಾವರಿ ಇಲಾಖೆಯ ವ್ಯಾಪ್ತಿಯಲ್ಲಿ ಕಾಮಗಾರಿ ನಡೆಯುತ್ತಿದ್ದು, ಪೂರ್ಣಗೊಳ್ಳುವ ಹಂತದಲ್ಲಿತ್ತು. ಆದರೆ ಉದ್ಘಾಟನೆಗೂ ಮುನ್ನವೇ ಕಾಲುವೆಯ ಅಲ್ಲಲ್ಲಿ ಬಿರುಕುಗಳು ಕಾಣಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದವು ಎನ್ನಲಾಗಿದೆ.

ಇದೀಗ ಮಳೆ ನೀರು ಹರಿದ ರಭಸಕ್ಕೆ ಕಾಲುವೆಯ ಭಾಗವೇ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವುದು ಕಾಮಗಾರಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಬಗ್ಗೆ ಅನುಮಾನಗಳಿಗೆ ಮತ್ತಷ್ಟು ಪುಷ್ಟಿ ನೀಡಿದೆ.

ಗುರುತಿಪ್ಪೇರುದ್ರಸ್ವಾಮಿ ದೊಡ್ಡಕೆರೆಗೆ ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳದ ನೀರು ಹರಿಯಲಿದೆ ಎಂಬ ನಿರೀಕ್ಷೆ ಈ ಭಾಗದ ಜನರಲ್ಲಿತ್ತು. ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ಬಳಿಕ ಯೋಜನೆಗೆ ಮರುಜೀವ ದೊರೆತಿದ್ದರಿಂದ ರೈತರು ಹಾಗೂ ಸ್ಥಳೀಯರು ಸಂತಸಗೊಂಡಿದ್ದರು.

ಆದರೆ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಕಾಲುವೆ ಹಾನಿಗೀಡಾಗಿರುವುದು ಆ ನಿರೀಕ್ಷೆಗೆ ತಣ್ಣೀರೆರಚಿದೆ. ಸಾರ್ವಜನಿಕರ ಹಣದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗುತ್ತಿರುವ ಕಾಮಗಾರಿ ಮೊದಲ ಮಳೆಯಲ್ಲೇ ಹಾನಿಗೀಡಾದರೆ, ಮುಂದಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ನೀರಿನ ರಭಸವನ್ನು ಹೇಗೆ ತಡೆದುಕೊಳ್ಳಲಿದೆ ಎಂಬ ಆತಂಕವೂ ವ್ಯಕ್ತವಾಗಿದೆ.

ಕಾಮಗಾರಿಯ ತಾಂತ್ರಿಕ ವಿನ್ಯಾಸ, ಬಳಸಿರುವ ಸಾಮಗ್ರಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಾಣದ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸಂಬಂಧಪಟ್ಟ ಇಲಾಖೆ ಪರಿಶೀಲಿಸಬೇಕು. ಹಾನಿಗೀಡಾದ ಭಾಗವನ್ನು ಕೇವಲ ದುರಸ್ತಿ ಮಾಡುವ ಬದಲು, ಕಾಲುವೆಯ ಸಂಪೂರ್ಣ ಕಾಮಗಾರಿಯ ಗುಣಮಟ್ಟವನ್ನು ತಾಂತ್ರಿಕವಾಗಿ ಪರಿಶೀಲಿಸಿ ಶಾಶ್ವತ ಪರಿಹಾರ ಕಲ್ಪಿಸಬೇಕು ಎಂಬುದು ಸ್ಥಳೀಯರ ಒತ್ತಾಯವಾಗಿದೆ.

ನಾಲ್ಕು ದಶಕಗಳ ನಿರೀಕ್ಷೆಯ ಯೋಜನೆ; ₹1.60 ಕೋಟಿಯ ಕಾಮಗಾರಿ. ಆದರೆ ನೀರು ಹರಿಯುವ ಮುನ್ನವೇ ಮಳೆಗೆ ಕಾಲುವೆ ಕೊಚ್ಚಿಹೋಗಿರುವುದು ಇದೀಗ ಶಿಡ್ಲಹಳ್ಳ ಯೋಜನೆಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಬಗ್ಗೆ ಪ್ರಶ್ನೆ ಎಬ್ಬಿಸಿದೆ.